How big is Syriusz B?

Syriusz B to biały karzeł, czyli mały, gęsty rdzeń, jaki pozostał po gwieździe, która wyczerpała swoje paliwo jądrowe. Ma około 11 300 kilometrów średnicy, czyli jest nieco mniejszy od Ziemi, a mimo to ma mniej więcej taką samą masę jak Słońce. Syriusz B krąży wokół Syriusza A, najjaśniejszej gwiazdy nocnego nieba.

Rozmiar

Astronomowie wyznaczają rozmiar Syriusza B, zamiast mierzyć jego szerokość bezpośrednio. Łączą ilość światła, które gwiazda wysyła, jej temperaturę i odległość. W 2017 roku zespół pod kierunkiem Howarda Bonda za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a rozszczepił światło gwiazdy na barwy i wyznaczył promień równy 0,008098 promienia Słońca. Wynika z tego, że Syriusz B ma około 11 270 kilometrów średnicy.

W badaniu z 2018 roku, w którym uczestniczyło wielu tych samych astronomów, otrzymano promień mniejszy o około 1%. Wynik zależy też od odległości do Syriusza, więc nawet niewielka zmiana zmierzonej odległości zmienia wynik. Masę wyznacza się na podstawie orbity obu gwiazd: Syriusz B ma masę równą 1,018 masy Słońca.

Porównania rozmiarów

Ziemia jest o około 13% szersza niż Syriusz B, ale Syriusz B ma masę około 340 000 razy większą niż Ziemia.
Wenus, kolejny większy obiekt w eksploratorze, ma 12 104 kilometry średnicy, czyli jest o około 7% szersza niż Syriusz B.
Słońce jest około 120 razy szersze niż Syriusz B, a mimo to oba mają niemal taką samą masę. Średnio materia Syriusza B jest upakowana około 1,9 miliona razy ciaśniej niż materia Słońca.
Syriusz A ma około 2,4 miliona kilometrów średnicy, czyli jest około 210 razy szerszy niż jego towarzysz.
Sześcian o krawędzi 1 centymetra, zbudowany ze średniej materii Syriusza B, ważyłby około 2,7 tony.

Czym jest biały karzeł

Biały karzeł powstaje z gwiazdy takiej jak Słońce, gdy ta wyczerpie paliwo jądrowe. Pod koniec życia gwiazda odrzuca zewnętrzne warstwy i zostaje z niej tylko gorący rdzeń. Rdzeń nie wytwarza już energii, więc powoli stygnie. Grawitacja ściska go, aż jego elektrony są upakowane tak ciasno, jak pozwalają na to prawa fizyki, i to właśnie powstrzymuje dalsze kurczenie się.

Im masywniejszy biały karzeł, tym jest mniejszy, bo jego silniejsza grawitacja ściska go mocniej. Żaden biały karzeł nie może mieć masy większej niż około 1,4 masy Słońca. Syriusz B należy do najmasywniejszych znanych białych karłów. Szacuje się, że zaczynał jako gwiazda około pięć razy masywniejsza od Słońca, a białym karłem stał się około 126 milionów lat temu.

Towarzysz ukryty w blasku

Syriusz jest oddalony o około 8,6 roku świetlnego (rok świetlny, czyli odległość, jaką światło pokonuje w ciągu roku). W 1844 roku astronom Friedrich Bessel zauważył, że Syriusz przy ruchu po niebie się chwieje. Doszedł do wniosku, że ciągnie go niewidoczny towarzysz. Alvan G. Clark i jego ojciec jako pierwsi zobaczyli Syriusza B przez teleskop w 1862 roku.

Obie gwiazdy okrążają się nawzajem co 50,1 roku po długiej, owalnej orbicie. Odległość między nimi jest od około 8 do 31,5 raza większa niż odległość Ziemi od Słońca. Syriusz B świeci około 10 000 razy słabiej niż Syriusz A, więc trudno go badać z powierzchni Ziemi. W 2026 roku Syriusz B jest najbliższym znanym białym karłem.