How big is Gromada w Pannie?

Gromada w Pannie jest najbliższą dużą gromadą galaktyk. Tworzy ją skupisko około 2000 galaktyk, a od Ziemi dzieli ją około 54 milionów lat świetlnych. Jej główna część ma średnicę około 11–14 milionów lat świetlnych, zależnie od tego, gdzie zostanie poprowadzona granica. Rok świetlny, czyli odległość, jaką światło pokonuje w ciągu roku, to około 9,46 biliona kilometrów.

Rozmiar

Gromada galaktyk nie ma wyraźnej krawędzi, więc jej rozmiar zależy od tego, którą jej część się mierzy. Za środek Gromady w Pannie zwykle przyjmuje się jej olbrzymią galaktykę M87.

Badanie z 2020 roku wykazało, że w odległości około 1,7 megaparseka od środka grawitacja gromady utrzymuje galaktyki na orbitach. Megaparsek to milion parseków, czyli około 3,26 miliona lat świetlnych. Ten obszar, mieszczący się wewnątrz tego, co astronomowie nazywają promieniem wirialnym, ma około 11 milionów lat świetlnych średnicy.

W badaniu z 2001 roku wyznaczono masę gromady na podstawie galaktyk leżących na niebie w promieniu 8 stopni od M87. Z odległości gromady promień 8 stopni sięga około 2,2 megaparseka od środka, co daje gromadę o średnicy około 14 milionów lat świetlnych. Gromada ma też głębię. Pomiary wykonane Kosmicznym Teleskopem Hubble'a dla jej galaktyk eliptycznych i podobnych do nich wykazały, że są one rozłożone na odległości 2,4 megaparseka, czyli około 8 milionów lat świetlnych, między bliższym a dalszym krańcem gromady.

Jeszcze dalej galaktyki wciąż opadają w stronę gromady. Jej przyciąganie przeważa nad rozszerzaniem się Wszechświata aż do około 7,0–7,3 megaparseka od środka, czyli 23–24 milionów lat świetlnych.

Porównania rozmiarów

Oglądany z Ziemi obszar wewnątrz promienia wirialnego ma szerokość około 12 stopni, czyli około 23 razy większą niż szerokość Księżyca w pełni.
Główna część gromady jest około 110–140 razy szersza niż Droga Mleczna, która ma około 100 000 lat świetlnych średnicy.
Główna część gromady jest od 4 do 6 razy szersza niż odległość od Drogi Mlecznej do Galaktyki Andromedy, wynosząca około 2,5 miliona lat świetlnych.
Gromada jest mniej więcej dwukrotnie szersza niż Grupa Lokalna, czyli grupa galaktyk, do której należy Droga Mleczna, ale gromada ma około 330 razy więcej masy.
Gdyby Drogę Mleczną zmniejszyć do rozmiarów piłki do koszykówki, główna część gromady miałaby 27–34 metrów średnicy i byłaby oddalona o około 130 metrów.

Galaktyki gromady

M87, olbrzymia galaktyka eliptyczna w środku, jest dominującym członkiem gromady. Jest też radiogalaktyką, czyli galaktyką, która emituje silne fale radiowe, i jako taka nosi nazwę Virgo A. Charles Messier odkrył M87 w 1781 roku. Dziesięć lat wcześniej odkrył M49, pierwszy obiekt znaleziony w Gromadzie w Pannie.

Gromada składa się z kilku skupisk. Największe, wokół M87, jest oddalone od Ziemi o około 16,7 megaparseka, a mniejsze, wokół M49, o około 16,4 megaparseka. Ponieważ gromada zajmuje tak dużą część nieba, pominięto ją w dwóch głównych katalogach gromad galaktyk, opublikowanych w 1958 i 1961 roku.

Przyciąganie wywierane na Grupę Lokalną

Masa głównej części gromady, wyznaczona na podstawie ruchów jej galaktyk, jest około 630 bilionów razy większa od masy Słońca. Jej grawitacja hamuje też Grupę Lokalną w czasie rozszerzania się Wszechświata. Badanie z 2020 roku wykazało, że Grupa Lokalna spada w stronę Gromady w Pannie z prędkością około 135 kilometrów na sekundę, licząc względem ruchu, jaki wywołałoby samo rozszerzanie się Wszechświata.