How big is Galaktyka Kijanka?

Galaktyka Kijanka, skatalogowana też jako UGC 10214 i Arp 188, to zaburzona galaktyka spiralna z długim ogonem gwiazd. Od odległego krańca dysku do końca ogona ma około 400 000 lat świetlnych długości. Rok świetlny, czyli odległość, jaką światło pokonuje w ciągu roku, to około 9,46 biliona kilometrów. Galaktyka jest oddalona o około 420 milionów lat świetlnych i leży w gwiazdozbiorze Smoka.

Rozmiar

Rozmiarem Kijanki jest jej długość, mierzona wzdłuż dysku i ogona razem. Thomas Jarrett i współpracownicy stwierdzili, że główny dysk ma około 124 000 lat świetlnych średnicy, a ogon sięga jeszcze 245 000 lat świetlnych dalej. Razem daje to około 370 000 lat świetlnych. Zespół Hubble'a z Europejskiej Agencji Kosmicznej opisuje ogon jako rozciągający się na ponad 280 000 lat świetlnych, co oznaczałoby, że cała galaktyka ma nieco ponad 400 000 lat świetlnych długości.

Gaz wodorowy, wykryty radioteleskopami, rozciąga się też wzdłuż ogona, na długości około 100 000 parseków, czyli około 330 000 lat świetlnych. Parsek to około 3,26 roku świetlnego. Rozmiary zależą także od odległości, jaką przyjmuje każde badanie, a ta jest niepewna o kilka procent.

Porównania rozmiarów

Sam dysk Kijanki jest nieco szerszy niż dysk Drogi Mlecznej, który ma około 100 000 lat świetlnych średnicy. Razem z ogonem Kijanka ma długość około czterokrotnie większą niż szerokość Drogi Mlecznej.
Gdyby Drogę Mleczną zmniejszyć do rozmiarów piłki do koszykówki, dysk Kijanki miałby około 30 centymetrów średnicy, a jego ogon ciągnąłby się za nim na około 60 centymetrów.
Sam ogon ma mniej więcej tyle długości, ile szerokości ma olbrzymia galaktyka eliptyczna NGC 4889, czyli około 250 000 lat świetlnych.
Cała Kijanka, razem z ogonem, ma długość około jednej szóstej odległości od Drogi Mlecznej do Galaktyki Andromedy, czyli około 2,5 miliona lat świetlnych.

Jak powstał ogon

Kształt Kijanki to skutek zderzenia. Mała, zwarta, bardzo niebieska galaktyka przeszła blisko Kijanki, a grawitacja tej małej galaktyki przyciągała Kijankę. Przyciąganie wyciągnęło gwiazdy i gaz z dysku Kijanki i rozciągnęło je w długi ogon. Astronomowie nazywają taki strumień ogonem pływowym.

Na zdjęciu Hubble'a intruza wciąż widać przez górną lewą część dysku Kijanki. Zespół opisuje go jako prawdopodobną galaktykę typu „uderz i uciekaj”, która teraz opuszcza miejsce zdarzenia. Mała galaktyka zawiera mniej niż jedną dziesiątą ilości gazu, jaką ma Kijanka. Podzielenie długości ogona przez prędkość, z jaką wyrzucono jego gaz, sugeruje, że do spotkania doszło około 250 milionów lat temu.

Młode gromady gwiazd w ogonie

Zdjęcia Hubble'a pokazują dziesiątki jasnych niebieskich gromad gwiazd w ramionach spiralnych i w ogonie Kijanki. W każdej z nich powstało do około miliona gwiazd. Gromady wyglądają na niebieskie, ponieważ zawierają bardzo masywne gwiazdy, które są około 10 razy gorętsze od Słońca i milion razy jaśniejsze.

Niektóre gromady w ogonie mają zaledwie od 3 do 10 milionów lat, czyli są znacznie młodsze niż sam ogon. Musiały powstać w ogonie długo po zderzeniu, a nie w dysku. Dwa duże skupiska młodych gwiazd w ogonie prawdopodobnie staną się galaktykami karłowatymi, czyli małymi galaktykami, które będą krążyć wokół Kijanki.