10 mikrometre!
Pus damlası, havada pus olarak asılı duran küçücük su damlalarından biridir. Çoğu yaklaşık 4 ile 20 mikrometre arasında bir çapa sahiptir; tipik bir damla yaklaşık 10 mikrometre çapındadır, yani bir milimetrenin yüzde biri kadardır. Bir mikrometre, bir milimetrenin binde biridir.
Pus ve sis aynı şeyden oluşur: havada düşmek yerine asılı kalacak kadar küçük su damlacıkları. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) ikisini, bir gözlemcinin ne kadar uzağı görebildiğine göre ayırır. Siste yer seviyesinde görüş mesafesi 1 kilometreden azdır, pusta ise 1 kilometre ya da daha fazladır. Uygulamada pus, hafif bir sistir.
Bilim insanları damlaları, onları sayıp büyüklüğüne göre ayıran aletlerle ölçer. 1992’de NASA ve ABD Federal Havacılık İdaresi için yapılan bir çalışmada bir uçak, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki beş yerde sislerin içinden alçalarak uçtu. Yere yakın yerlerde en yaygın damlalar 4–8 mikrometre çapındaydı, daha yukarıda ise 12–20 mikrometre.
2022’de Paris yakınlarında 42 sis üzerinde yapılan bir çalışma, damlaların çoğunlukla yaklaşık 11 mikrometre çapında olduğunu buldu. Bazı sislerde yaklaşık 22 mikrometre çapında, daha büyük ikinci bir damla grubu da vardı.
WMO’ya göre pus genellikle ince, grimsi bir örtü oluşturur; sis ise manzara üzerinde beyazımsı bir örtü oluşturur. Işık sisin içinden geçerken, girdaplar halinde sürüklenen tek tek damlalar çoğu zaman çıplak gözle görülebilir.
Çise farklıdır, çünkü yağar. Alçak bir bulut tabakasından düşen, birbirine yakın, çok ince damlalardan oluşan bir yağıştır. Damlaları genellikle 0,5 milimetre çapından küçüktür. Damlalar neredeyse havada süzülüyor gibi görünür; bu yüzden havanın en hafif hareketleri bile damlalarda kendini gösterir.
Pus, nemli hava doyma noktasına, yani tutabileceği kadar su buharı tuttuğu noktaya gelene kadar soğuyunca oluşur. Radyasyon sisi, zemin ısı kaybettiğinde ve zeminin hemen üstündeki hava tabakasını soğuttuğunda oluşur; bu genellikle geceleyin olur. Adveksiyon sisi, sıcak ve nemli hava soğuk bir deniz gibi daha soğuk bir yüzeyin üzerine geldiğinde oluşur.
Her damla, havada yüzen küçücük bir parçacığın, yani aerosol parçacığının üzerinde su buharı yoğuşarak oluşmaya başlar. Paris yakınlarındaki bir siste en yaygın aerosol parçacıkları yaklaşık 0,4 mikrometre, en yaygın damlalar ise yaklaşık 11 mikrometre çapındaydı. Damlalar birbirine çarpıp birleşerek de büyüyebilir.