How big is Procyon?

Procyon is een stelsel van twee sterren in het sterrenbeeld Kleine Hond, op ongeveer 11,4 lichtjaar van de Aarde, waarbij een lichtjaar de afstand is die licht in één jaar aflegt. De heldere ster, Procyon A, is ongeveer 2,8 miljoen kilometer breed, ongeveer twee keer de breedte van de Zon, en dat is de ster die de verkenner toont. De zwakke begeleider, Procyon B, is een witte dwerg die maar iets breder is dan de Aarde.

Grootte

Een ster heeft geen vast oppervlak. Haar grootte is daarom de breedte van de gloeiende laag waaruit haar licht komt. De schijnbare breedte van Procyon A is gemeten met de Very Large Telescope Interferometer van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht in Chili, die het licht van afzonderlijke telescopen combineert. Die bedraagt 5,448 duizendste van een boogseconde, waarbij een boogseconde 1/3.600 van een graad is. Samen met de afstand van de ster, gemeten door de satelliet Hipparcos, geeft dat een breedte van 2,05 keer die van de Zon.

Dezelfde studie vond dat het gemiddelde van alle gepubliceerde metingen hetzelfde resultaat geeft. Een heranalyse uit 2012, met 3D-computersimulaties van de buitenste lagen van de ster, vond een straal van 2,02 keer die van de Zon, binnen ongeveer 1,5% van het eerste resultaat. Het ritme van de trillingen van de ster bevestigde dat.

Groottevergelijkingen

Procyon A is ongeveer twee keer zo breed als de Zon.
Ongeveer 220 Aardes zouden naast elkaar over de breedte van Procyon A passen.
Altair, dat in de verkenner dezelfde grootte heeft, is bij de evenaar bijna precies even breed.
Wega, de eerstvolgende grotere ster in de verkenner, is bij de evenaar ongeveer 3,8 miljoen kilometer breed, ongeveer een derde breder dan Procyon A.
Procyon B is ongeveer 17.000 kilometer breed, ongeveer 1,3 keer de breedte van de Aarde. Procyon A is ongeveer 170 keer zo breed.
Als de Zon werd verkleind tot de grootte van een basketbal, zou Procyon A een bal van ongeveer 49 centimeter breed zijn en Procyon B een kraal van ongeveer 3 millimeter breed.

Een begeleider, gevonden door zijn aantrekkingskracht

In 1844 merkte de astronoom F.W. Bessel op dat Procyon en Sirius een lichte slingerbeweging maken terwijl ze langs de hemel bewegen. Hij opperde dat onzichtbare begeleiders aan hen trokken. De begeleider van Sirius, Sirius B, werd in 1862 gezien. De begeleider van Procyon is veel zwakker en blijft binnen ongeveer 5 boogseconden van de heldere ster. Daarom werd hij pas in 1896 gezien, toen J.M. Schaeberle hem opmerkte met de telescoop van 91 centimeter van het Lick Observatory.

De twee sterren draaien elke 40,84 jaar om elkaar heen, gemiddeld op ongeveer 15 keer zo grote afstand van elkaar als de Aarde van de Zon. Opnamen van de Hubble-ruimtetelescoop, gemaakt over twee decennia, laten zien dat Procyon A 1,48 keer de massa van de Zon heeft en Procyon B 0,59 keer. Procyon B begon als een ster met ongeveer twee keer de massa van de Zon. Wat overblijft is een witte dwerg, die meer dan de helft van de massa van de Zon samenperst in een bol die niet veel breder is dan de Aarde.

Een verouderende ster

Procyon A is ongeveer 2,7 miljard jaar oud. Modellen laten zien dat de ster langzaam groter wordt naarmate ze ouder wordt, maar de modellen zijn het oneens over hoe dicht de ster bij het opraken van de waterstof in haar kern is.