How big is Çin Seddi?

Çin Seddi, kuzey Çin boyunca yaklaşık 2.000 yıl içinde inşa edilmiş surlardan, gözetleme kulelerinden ve kalelerden oluşan bir zincirdir. UNESCO, onu doğudaki Shanhaiguan’dan batıdaki Jiayuguan’a uzanan bir yapı olarak tanımlıyor; bu iki yer düz bir çizgide yaklaşık 1.800 kilometre arayla yer alır. Çok sayıda ayrı kesimden oluştuğu için toplam uzunluğu çok daha fazladır. Çin hükümetinin 2012’de duyurduğu bir araştırma 21.196 kilometre ölçtü.

Boyut

Çin Seddi tek bir sur değil, farklı hanedanların, yani hüküm süren ailelerin Çin’in eski kuzey sınırı boyunca inşa ettiği birçok surdur. UNESCO, sur yapısını 1987’den beri Dünya Mirası alanı olarak listeliyor. UNESCO, surun Hebei eyaletindeki Shanhaiguan’da başlayıp Gansu eyaletindeki Jiayuguan’da bittiğini belirtiyor. UNESCO’nun bu iki yer için verdiği harita koordinatları kullanıldığında aralarındaki düz çizgi uzaklığı yaklaşık 1.800 kilometredir.

Her kesim boyunca ölçüldüğünde sur çok daha uzundur. Çin Devlet Kültürel Miras İdaresi surları 2007’den itibaren inceledi ve 2012’de kesimlerin toplamının 21.196,18 kilometre ettiğini duyurdu. 2009’da yayımlanan bir ön sonuç 8.850 kilometre vermişti; UNESCO ise şimdi 20.000 kilometreden fazla bir toplam veriyor. Araştırmadan önce uzunluk tahminleri çoğunlukla tarihî kayıtlardan geliyordu.

Boyut karşılaştırmaları

Bir ucundan öbür ucuna sur, Teksas’ın doğu–batı genişliğinin yaklaşık bir buçuk katı uzunluğundadır.
Uçları arasındaki düz çizgi, yaklaşık 2.300 kilometre uzanan Büyük Set Resifi’nin uzunluğunun yaklaşık beşte dördüdür.
Tüm kesimleri birlikte, ekvator çevresi 40.075 kilometre olan Dünya’nın çevresinin yarısından fazlasına ulaşırdı.
Surun tam uzunluğu, uçları arasındaki düz çizgi uzaklığının 11 katından fazladır.
Uç uca dizilen, her biri 42,195 kilometre uzunluğundaki yaklaşık 500 maraton, surun tam uzunluğunu baştan başa kaplardı.

Birçok sur, birçok hanedan

Çin birleşmeden önce yüzyıllar boyunca kuzeyden gelen istilacıları uzak tutmak için surlar inşa edildi. MÖ 220 civarında, ilk imparator Qin Shi Huang döneminde, daha eski surların kesimleri tek bir savunma sisteminde birleştirildi. Sonraki hanedanlar bu sistemi yeniden inşa edip genişletti. Ming Hanedanı (1368–1644) döneminde, UNESCO’ya göre, Çin Seddi dünyanın en büyük askerî yapısı oldu.

Çin Seddi, surların kendisinin yanı sıra gözetleme kuleleri, barınaklar, at yolları, kaleler ve geçitler de içerir. İlk kesimler çoğunlukla dövme topraktan (sertçe sıkıştırılmış toprak ve taş) ve ahşaptan yapılmıştı. Sonraki inşaatçılar tuğla ve yontma taş da kullandı. 2012 araştırması surlara ait 43.721 yer saydı ve özgün surun yalnızca yüzde 8,2’sinin sağlam kaldığını bildirdi.

Uzaydan görünüşü

Yaygın bir iddiaya göre Çin Seddi, yaklaşık 384.400 kilometre uzaktaki Ay’dan görülebilir; ama görülemez. İddia 1932’de bir Ripley’s karikatüründe yer aldı ve UNESCO’nun alan tanımında hâlâ yer alıyor. Yaklaşık 160 kilometre yükseklikte başlayan alçak yörüngeden bile suru ayırt etmek zordur. Taşının ve kilinin rengi, çevresindeki arazinin rengine yakındır.

Sur, yörüngeden yalnızca bazı koşullarda, örneğin alçaktaki Güneş surun uzun gölgeler düşürmesini sağladığında görünür. Çin’in ilk astronotu Yang Liwei, 2003’teki uçuşunun ardından gazetecilere suru görmediğini söyledi. 2004’te Leroy Chiao, surun bir bölümünü Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan güçlü bir mercekle fotoğrafladı; NASA uzmanları da sonradan fotoğrafın surun bir bölümünü gösteriyor gibi göründüğünü doğruladı.