How big is Mağara Bulutsusu?

Mağara Bulutsusu, Dünya’dan yaklaşık 2.400 ile 3.000 ışık yılı uzaklıkta, Kral takımyıldızında, yeni yıldızların oluştuğu sönük, parlayan bir gaz bulutudur. Bir ışık yılı, ışığın bir yılda kat ettiği uzaklıktır ve yaklaşık 9,46 trilyon kilometredir. NASA bulutsunun genişliğini yaklaşık 40 ışık yılı, yani 380 trilyon kilometre olarak veriyor. Adını, parlak bir gaz yayıyla çerçevelenmiş ve bir mağaranın ağzına benzeyen koyu bir açıklıktan alır.

Boyut

Mağara Bulutsusu bir emisyon bulutsusudur, yani kendi ışığını yayan bir gaz bulutudur. Mağaranın ağzındaki parlak yay bir H II bölgesidir; yıldız ışığı atomlarından elektronları söktüğü için oradaki hidrojen parlıyor. Bulutsu sönük ve yayılmış olduğundan kenarlarını belirlemek zordur.

Boyutu, belirsiz olan uzaklığına da bağlıdır. NASA bulutsuyu yaklaşık 3.000 ışık yılı uzağa yerleştirirken, çevresindeki yıldız oluşum bölgesini inceleyen çalışmalar yaklaşık 2.400 ile 2.600 ışık yılı kullanıyor. 1959 tarihli bir katalog, bulutsunun gökyüzünde 60 yay dakikası, yani 1 derece genişliğinde olduğunu kaydediyor; yay dakikası, derecenin 1/60’ıdır. 2.400 ışık yılında bu yaklaşık 42 ışık yılı, 3.000 ışık yılında yaklaşık 52 ışık yılı eder.

Boyut karşılaştırmaları

Mağara Bulutsusu, yaklaşık 24 ışık yılı genişliğindeki Orion Bulutsusu’nun yaklaşık 1,7 katı genişliğindedir.
Bulutsu, Güneş’ten Proxima Centauri’ye uzaklığın dokuz katından fazla genişliktedir; Proxima Centauri en yakın yıldızdır.
Yaratılış Sütunları’nın en yüksek olanının yaklaşık 10 kopyası, her biri yaklaşık 4 ışık yılı uzunluğunda, uç uca dizilse bulutsuyu baştan başa kaplardı.
Gökyüzünde bulutsu, dolunaydaki Ay’ın yaklaşık iki katı genişliğindedir.
Mağara Bulutsusu, bir maratonun uzunluğuna, 42,195 kilometreye küçültülse, Neptün’ün yörüngesi yaklaşık 1 metre çapında olurdu. Proxima Centauri, Güneş’ten yaklaşık 4,5 kilometre uzakta olurdu.

Yıldız ışığının doğurduğu yıldızlar

Mağara Bulutsusu, Cepheus B adı verilen, daha büyük bir soğuk gaz ve toz bulutunun parçasıdır. Parlak yay, bu bulutun genç ve sıcak yıldızlardan oluşan bir gruba bakan kenarını işaretler. Bunlardan biri, HD 217086 adlı kütleli bir yıldız, yayı bulutun dışından aydınlatır.

Bu yıldızın ışımasının yeni yıldızlar oluşturduğu da düşünülüyor. Bulutun dış katmanlarını buharlaştırırken, bulutun içine, gazı bir araya sıkıştırıp yıldızlara dönüştüren bir basınç dalgası gönderir.

NASA’nın Chandra X-ışını Gözlemevi ve Spitzer Uzay Teleskobu ile yapılan gözlemler bu fikri destekliyor. Cepheus B’nin içindeki yıldızlar yaklaşık 1 milyon yaşında ve bunların yüzde 70–80’i gezegenlerin oluşabileceği gaz ve toz disklerine hâlâ sahip. Daha dışarıdaki yıldızlar 2–3 milyon yaşında, daha da dışarıdakiler 3–5 milyon yaşında; bu daha yaşlı yıldızlarda daha az disk var. Bu örüntü, bulutun içine doğru ilerleyen bir yıldız doğumu dalgasından gökbilimcilerin beklediği şeydir.

Bulması zor bir hedef

Mağara Bulutsusu yaklaşık 8 kadir parlaklıkta parlar; bu, küçük sayıların daha parlak olduğu bir parlaklık ölçeğidir. Işığı ince bir tabaka halinde yayılmıştır ve karşıtlığı düşüktür; bu yüzden 9 numaralı olduğu Caldwell kataloğundaki bulunması en zor nesnelerden biridir. Bilinen ilk kaydı 1959’dan kalmadır: gökbilimci Stewart Sharpless onu gökyüzü tarama fotoğraflarında belirledi, H II bölgelerinin ikinci kataloğunda 155. sıraya yazdı ve ona Sh2-155 adını verdi.

1995’te Hubble Uzay Teleskobu, bulutsunun mağaranın ağzına yakın küçük bir bölümünü fotoğrafladı. Gökbilimciler, Hubble’ın Orion Bulutsusu’nda bulduğu disklere benzer biçimde, genç yıldızlarının çevresinde gezegen oluşturan diskler arıyordu.