Dąb to drzewo lub krzew z rodzaju Quercus. Szacuje się, że rodzaj ten obejmuje 430 blisko spokrewnionych gatunków, z których większość występuje na półkuli północnej. Większość dębów to duże drzewa o wysokości 20–30 metrów, mierzonej od ziemi do czubka korony.

Rozmiar

Rozmiar drzewa podaje się zwykle jako jego wysokość. Wysokość dębu zależy od gatunku i od miejsca, w którym rośnie, a niektóre gatunki to niskie krzewy. W Europie organizacja Woodland Trust podaje dla dębu szypułkowego 20–40 metrów. We wschodniej Ameryce Północnej Służba Leśna Stanów Zjednoczonych opisuje dąb biały jako drzewo, które często ma 24–30 metrów wysokości i pień o średnicy 91–122 centymetrów na wysokości piersi.

Miejsce, w którym rośnie dąb, zmienia nie tylko jego wysokość, lecz także kształt. Dąb biały rosnący na otwartej przestrzeni ma krótki, krępy pień i szeroką, rozłożystą koronę. W lesie wyrasta mu wysoki, prosty pień i zwarta korona. Opracowanie Służby Leśnej z 1990 roku poświęcone dębowi białemu donosi o pojedynczych drzewach wysokich nawet na 46 metrów, o pniach o średnicy nawet 244 centymetrów i o wieku nawet 600 lat.

Porównania rozmiarów

Dąb o wysokości 25 metrów, leżącej w środku typowego zakresu, jest mniej więcej 15 razy wyższy niż osoba o wzroście 1,7 metra.
Jest mniej więcej osiem razy wyższy niż kosz do koszykówki, którego obręcz znajduje się 3,05 metra nad podłogą.
Jest mniej więcej trzy i pół raza wyższy niż moduł księżycowy Apollo, który na nogach podwozia miał 7,0 metra wysokości.
Żołędzie dębu szypułkowego mają od 2 do 2,5 centymetra długości. Dąb o wysokości 25 metrów jest mniej więcej 1000 razy wyższy niż jeden z jego żołędzi o długości 2,5 centymetra.

Żołędzie

Owocem dębu jest żołądź, orzech osadzony w małej miseczce. Dęby białe zwykle wydają żołędzie w wieku od 50 do 200 lat, choć drzewa rosnące na otwartej przestrzeni mogą zacząć już w wieku 20 lat. Dobre urodzaje zdarzają się tylko co 4–10 lat. W jednym obfitym roku pojedynczy 69-letni dąb biały w stanie Wirginia, wysoki na 21 metrów, wydał ponad 23 000 żołędzi.

Większość żołędzi nigdy nie kiełkuje, ponieważ zjadają je zwierzęta, takie jak sójki, myszy i wiewiórki. U dębów białych czasem tylko 18% żołędzi z całego plonu jest zdrowych, a reszta zostaje uszkodzona lub zniszczona przez zwierzęta i owady. Żołędzie dębu białego, które przetrwają, kiełkują wkrótce po opadnięciu, we wrześniu lub w październiku.

Dęby, dzika przyroda i ludzie

Według Woodland Trust w Zjednoczonym Królestwie dęby są środowiskiem życia dla ponad 2300 innych gatunków, więcej niż jakiekolwiek inne rodzime drzewo. W lasach dębowych żyją setki rodzajów owadów, ptaki gniazdują w otworach i szczelinach w korze, a nietoperze zasiedlają stare dziuple wykute przez dzięcioły.

Ludzie od tysięcy lat cenią drewno dębowe i używają go do budowy, na podłogi, na beczki do wina i jako opał. Dęby rosną powoli: dąb szypułkowy może potrzebować do 150 lat, zanim nadaje się do użycia w budownictwie. Garbnik z kory dębu służy do garbowania skór co najmniej od czasów rzymskich.

Wiele dębów jest teraz zagrożonych. W ocenie światowych gatunków dębów z 2020 roku oszacowano, że 31% gatunków jest zagrożonych wyginięciem. Najwięcej gatunków dębów stwierdzono w Meksyku (164), dalej w Chinach (117) i w Stanach Zjednoczonych (91).

Źródła

The Red List of Oaks 2020. Carrero et al., The Morton Arboretum and Botanic Gardens Conservation International, 2020.
White Oak. Rogers, Silvics of North America, U.S. Forest Service, 1990.
English Oak (Quercus robur). Woodland Trust.
Official Basketball Rules 2026: Basketball Equipment. FIBA, 2026.
Apollo News Reference: Lunar Module. Grumman Aircraft Engineering Corporation, via the Apollo Lunar Surface Journal.

Report a Problem

for Dąb