La giganta gipslanda lumbriko, Megascolides australis, estas unu el la plej grandaj konataj lumbrikoj. Plenkreskuloj estas averaĝe ĉirkaŭ 1 metron longaj, kaj la plej longa trovita, laŭ la stato de 2026, mezuris ĉirkaŭ 2 metrojn. Ĝi vivas nur en malgranda areo de Suda kaj Okcidenta Gipslando, en la aŭstralia ŝtato Viktorio.

Grando

Lumbriko ne havas fiksan longon. Ĝia korpo etendiĝas kaj kuntiriĝas kiel akordiono, kaj laŭ tio, ĉu la lumbriko estas streĉita aŭ malstreĉita, ĝia longo facile povas duobliĝi. Tial sciencistoj rigardas la pezon kiel pli fidindan mezuron de grando. Plenkreskuloj pezas averaĝe ĉirkaŭ 200 gramojn, kaj la plej peza trovita pezis ĝis 400 gramojn.

Kelkaj raportoj priskribas gigantajn gipslandajn lumbrikojn pli ol 3 metrojn longajn. Beverley Van Praagh, sciencisto, kiu studas la lumbrikon jam 30 jarojn, opinias tiujn raportojn troigitaj. Ili eble devenas de lumbrikoj, kiuj estis mezuritaj streĉitaj.

Komparoj de grando

Averaĝa plenkreskulo estas iom pli ol duono de la alto de homo alta je 1,7 metroj. La plej longaj trovitaj estis pli longaj ol la alto de tiu homo.
La ordinara lumbriko, Lumbricus terrestris, estas la plej granda lumbriko en Britio kaj Irlando, kun longo de 12–30 centimetroj. Averaĝa giganta gipslanda lumbriko estas 3–8 fojojn pli longa.
Averaĝa plenkreskulo havas ĉirkaŭ la longon de kvar korbopilkoj, vicigitaj laŭlonge unu post alia.
Ĵus elkovita giganta gipslanda lumbriko, 20–30 centimetrojn longa, jam estas same longa kiel plenkreska ordinara lumbriko.

Malkovro kaj vivejo

Fervojaj geodeziistoj trovis la unuan konatan specimenon en la 1870-aj jaroj kaj komence opiniis ĝin serpento. Frederick McCoy, direktoro de la Nacia Muzeo de Viktorio, priskribis ĝin kiel novan specion de lumbriko en 1878.

La lumbriko troviĝas en areo de ĉirkaŭ 400 kvadrataj kilometroj, kaj en tiu areo nur en disaj enklavoj de malseka argila grundo. Kolonioj troviĝas ĉefe sur bordoj de riveretoj kaj sur krutaj deklivoj turnitaj al sudo. La lumbrikoj vivas en tuneloj, de proksime al la surfaco ĝis profundo de 1–1,5 metroj, kaj ili eliras sur la teron nur kiam fortega pluvo inundas iliajn tunelojn. Unu maniero trovi kolonion estas aŭskulti la gluglan sonon, kiun la lumbrikoj faras dum ili moviĝas tra siaj malsekaj tuneloj.

Malrapida vivo

Kelkaj lumbrikoj demetas ĝis 1 000 ovokokonojn jare. La giganta gipslanda lumbriko produktas unu grandan kokonon, 4–9 centimetrojn longan, kiu enhavas unu junan lumbrikon. La juna lumbriko bezonas ĉirkaŭ unu jaron por elkoviĝi kaj eble kelkajn pluajn jarojn por fariĝi plenkreskulo. En protektita medio kelkaj lumbrikoj vivis dum 10 jaroj.

La malrapida reproduktiĝo de la specio, ĝia rompiĝema korpo kaj ĝia limigita kapablo moviĝi signifas, ke kolonio ne povas facile resaniĝi, kiam la grundo de la kolonio estas elfosita, sekiĝas aŭ inundiĝas. Laŭ la stato de 2026, la specio estas listigita kiel Vundebla de la nacia registaro de Aŭstralio kaj kiel Endanĝerigita en Viktorio.

Fontoj

About the Giant Gippsland Earthworm. Beverley Van Praagh, GiantEarthworm.org.au.
The Secret Sex Lives of Worms. Beverley Van Praagh, GiantEarthworm.org.au.
What Threats Do GGEs Face?. Beverley Van Praagh, GiantEarthworm.org.au.
Giant Gippsland Earthworm. Museum Victoria, archived 2013.
Megascolides australis: Giant Gippsland Earthworm. Atlas of Living Australia.
Experimental Evaluation of Herbivory on Live Plant Seedlings by the Earthworm Lumbricus terrestris L. in the Presence and Absence of Soil Surface Litter. Kirchberger et al., PLOS ONE, 2015.
The genome sequence of the common earthworm, Lumbricus terrestris (Linnaeus, 1758). Blaxter et al., Wellcome Open Research, 2023.
Official Basketball Rules 2026: Basketball Equipment. FIBA, 2026.

Report a Problem

for Giganta lumbriko